Wat is een LED-lamp?
De LED-lamp werd al lang geleden uitgevonden door Oleg Vladimirovich Losev, die ontdekte dat diodes licht uitstraalden wanneer er stroom doorheen werd gestuurd. Hij publiceerde in 1927 de details over zijn LED's in een Russisch tijdschrift en vroeg er patent op aan. Dit bleef vreemd genoeg onopgemerkt tot 1962, het jaar waarin Nick Holonyak een werkende LED ontwikkelde.
Een LED-lamp is een zogenaamde SSL, Solid state lighting, een lamp die is opgebouwd uit een groep Light Emitting Diodes. Al naar gelang de gebruikte LED's in de lamp varieert de lichtsterkte, de kleur en de stralingshoek. Wit licht was natuurlijk de eerste toepassing. Het werd aanvankelijk gegenereerd door een UV-LED met een fluorescerende laag te belichten. Tegenwoordig bestaan er ook varianten die direct wit licht uitstralen. Om dit witte licht zachter te maken worden behalve fosfor andere stoffen toegevoegd, die het witte licht warmer en aangenamer maken.
Tegenwoordig worden er ook LED's gemaakt die een kleur krijgen met bijvoorbeeld Gallium-aluminiumarsenide voor rood en Galliumnitride voor groen. De laatste ontwikkeling is de blauwe LED, waarmee in combinatie met een rode en een groene, een volledig RGB-spectrum mogelijk is geworden.
Voor de karakteristiek van het licht zijn de lichtstroom, gemeten in lumen, de lichtsterkte, gemeten in millicandela en de stralingshoek in graden bepalend. De lichtstroom staat voor de hoeveelheid energie die de lamp in alle richtingen uitzendt. Voor een traditionele gloeilamp van 40 Watt is dat bijvoorbeeld 300 lumen. De lichtsterkte van de lamp is de hoeveelheid licht die wordt afgegeven. Deze wordt uitgedrukt in millicandela. Dan heb je bij LED-lampen nog de stralingshoek. Hoe kleiner die is, hoe hoger de lichtsterkte terwijl de hoeveelheid licht, de lichtstroom, gelijk blijft.
Bijvoorbeeld: een 1000mcd 30° led straalt net zoveel licht af als een 4000mcd 15° led. De stralingshoek is gehalveerd in zowel de breedte als de hoogte, de lichtsterkte is daarmee vier maal zo sterk. Als je gloeilampen wilt vervangen door LED-lampen, zul je een berekeningstabel moeten raadplegen die met al deze factoren rekening houdt. Ook de kleurtemperatuur is een punt van aandacht. Momenteel is er behalve koel wit: neutraal wit, warm wit en extra warm wit.
Er zijn tal van modellen LED-lampen, waaronder in de vorm van een ouderwetse gloeilamp met de grote gebruikelijke Edison-fitting, met een kleine Edison, een Bipin-voet of een Bajonetvoet.
TL is toch al milieuvriendelijk, waarom zou ik hem vervangen?
Het klopt inderdaad dat TL minder stroom verbruikt dan reguliere gloeilampen. Een misverstand is bij TL dat het wattage van de lamp alleen een indicatie geeft van het verbruik. Ook het armatuur en de schakelapparatuur die daarin zit verbruikt veel stroom. Bij LED is deze voorschakelapparatuur niet meer nodig. Daarnaast bevatten spaarlampen en TL's giftige stoffen zoals kwik. Dat betekent dat ze via het chemisch afval afgevoerd worden. Onze LED-vervangers zijn RoHs-compliant, wat onder meer wil zeggen dat ze gegarandeerd vrij zijn van lood en kwik.
De kleur van het licht heeft een grote invloed op de kleurbeleving van een ruimte. De kleurtemperatuur van de lichtbron speelt hierbij een essentiële rol. Licht wordt in de volksmond als koel of warm aangeduid. Voor een objectieve vergelijking van de kleurbeleving bij verschillende lichtbronnen zijn dergelijke subjectieve belevingen echter ongeschikt. Daarom is er een objectieve schaal bedacht, waarop de kleurtemperatuur wordt weergegeven. De kleurgradatie van het licht wordt vergeleken met het licht dat wordt uitgestraald door een sterk verhitte ijzeren staaf waarvan de temperatuur bekend is. Als je ijzer verwarmd wordt de kleur oranje-rood. Hoe warmer ijzer wordt hoe witter de temperatuur. Niet voor niets ken men de uitdrukking “witheet”. Men weet precies welke kleur het ijzer heeft bij welke temperatuur en daardoor is het makkelijk dezelfde schaal te gebruiken voor de uitstraling van het licht van een lamp. Het heeft dus niets te maken met de temperatuur van de lamp, maar slechts met de kleur van het licht. Op deze manier kan de lichtkleur worden uitgedrukt doormiddel van een temperatuurwaarde in Kelvin (K). We noemen dit de kleurtemperatuur (Tk).
In de praktijk kan van de volgende categorieën worden uitgegaan:
6000-6500K (helder wit)
4000-4500K (daglicht wit)
3000-3500K (warm wit)
LED’s zijn ook 100% recyclebaar.
Hieronder is een vergelijking tussen LED TL en Traditionele TL (de standaard verlichting van kantoren).
LED TL-lamp Traditionele TL-lamp
Wattage: 23W 58W
Levensduur: = 50.000 uur 8000 tot 10.000 uur
Transformator: Nee Ja
Starter nodig: Nee Ja
Energie Verbruik: 20W-23W 58W
Warmte Ontwikkeling: Laag Hoog
Chemicaliën: Geen Kwik en Argon of Krypton gas
Onderhoudskosten: Laag Hoog
Voordelen LED-verlichting
• Laag energieverbruik
Een LED-lamp verbruikt tussen 2,5 en 5,0 Watt vermogen, dit is vele malen minder dan een gloeilamp of halogeenspot (30/50 watt) en ook een stuk minder dan de spaarlamp (5/12 watt). Hierdoor kunt u op jaarbasis flinke bedragen besparen op uw energienota.
• Duurzaamheid
De gemiddelde levensduur van een LED-lamp is 50.000 branduren. Tegenwoordig zijn er zelfs LED-lampen die een levensduur hebben van 100.000 branduren. Omgerekend betekent dat, bij een gebruik van 4 uur per dag, een LED-lamp gemiddeld 50 jaar meegaat. Ter vergelijking: een gloeilamp heeft een levensduur van 1.000 branduren en een spaarlamp van 6.000 branduren.
• Milieu vriendelijk
De LED-lamp is een zeer energiezuinige lamp, verbruikt maar liefst 90% minder energie dan een gewone gloeilamp en gaat ruim 50 keer langer mee. Bovendien hoeft een LED-lamp, in tegenstelling tot de spaarlamp niet bij het chemisch afval, maar kunnen gewoon in de prullenbak. Het energieverbruik in de wereld neemt alsmaar toe, met bijbehorende klimaatveranderingen. Ten opzichte van de gloeilamp is bij 3 LED-lampen de jaarlijkse CO2-uitstoot 120 kg minder. Dat komt overeen met 6 bomen per jaar!
• Geen warmteontwikkeling
De warmteontwikkeling bij een LED-lamp is veel lager dan een bij standaard lamp.
De gebruikte energie om een gloeilamp te laten branden wordt voor ongeveer 90% omgezet in warmte. Bij LED-lampen word slechts 10% van de gebruikte energie omgezet in warmte en u kunt ze dan ook allen tijde aanraken zonder de handen te verbranden. Doordat er geen warmteontwikkeling is, is het een zeer efficiënte, volwassen- en kindvriendelijke verlichting.
• Geen opwarmtijd
Een LED-lamp heeft geen opwarmtijd nodig, zoals dat bij een spaarlamp of TL-lamp het geval is.
• Betaalbaarheid
Betaalbaarheid van de LED-lamp zit hem in het feit dat het product in aanschaf duurder is, maar de besparing op de energienota maakt deze aanschaf meer dan de moeite waard. Eén LED-lamp bespaart jaarlijks gemiddeld 55 kWh, dit komt momenteel overeen met € 12,- op jaarbasis (huidige energieprijs is € 0,22 per kWh). Met de besparing op uw energienota, heeft u deze lamp in binnen 2 jaar terugverdiend, terwijl u de komende 35 jaar geen nieuwe lamp hoeft te kopen en de besparing op uw energienota jaarlijks stijgt.